Czym jest próchnica zębów i jakie są przyczyny jej powstania?

Próchnica zębów to groźna i powszechna choroba. Według danych WHO mierzy się z nią ponad połowa dzieci w wieku szkolnym i prawie 100 % osób dorosłych. To najczęstszy powód zgłaszania się pacjentów do gabinetów stomatologicznych. Nieleczona próchnica prowadzi nie tylko do silnego bólu i ubytków w zębach. Potrafi również zaatakować tkanki przyzębia, a nawet inne układy wewnętrzne, kiedy szkodliwe bakterie wraz z krwiobiegiem dostaną się do organizmu, wywołując różnego rodzaju choroby i powikłania. Jeśli chcesz tego uniknąć, przeczytaj nasz artykuł. Wyjaśniamy w nim, jakie są przyczyny próchnicy oraz wskażemy metody leczenia, a przede wszystkim zapobiegania tej niebezpiecznej choroby cywilizacyjnej.

Czego dowiesz się z tego artykułu?

Czym jest próchnica zębów?
Jakie są przyczyny powstawanie próchnicy zębów?
Jakie są objawy próchnicy?
Profilaktyka i higiena jamy ustnej, czyli jak zapobiegać próchnicy zębów?
Jakie są metody leczenia choroby próchnicowej?

Czym jest próchnica zębów?

Próchnica jest chorobą zakaźną, która powstaje na skutek działania bakterii. W wyniku nieprawidłowej higieny jamy ustnej tworzą one płytkę nazębną, która wpływa na strukturę zęba. Kwasy organiczne wytwarzane przez bakterie obniżają naturalny poziom pH w buzi i niszczą uzębienie, doprowadzając do demineralizacji szkliwa. 

Nieleczona próchnica prowadzi do naciekania na coraz głębsze tkanki zęba, co powoduje nadwrażliwość, a z czasem także ból. Powstaje coraz większy ubytek próchnicowy. I jeśli w porę nie odwiedzimy gabinetu dentystycznego, próchnica może zaatakować również sąsiadujące powierzchnie zębów. Co więcej, może nawet doprowadzić do sytuacji, że zęba nie da się uratować.

Jakie są przyczyny powstawanie próchnicy zębów?

Głównymi przyczynami powstania próchnicy są bakterie płytki nazębnej i wydzielane przez nie toksyny. Patogeny rozwijają się w wyniku niewłaściwej higieny jamy ustnej oraz diety bogatej w cukry proste takie jak sacharoza, glukoza i fruktoza. Brak regularnego i dokładnego szczotkowania zębów oraz oczyszczania przestrzeni międzyzębowych prowadzi do namnażania się bakterii, które uczestniczą w powstawaniu płytki nazębnej. 

Bakterie próchnicotwórcze, czyli tzw. paciorkowce jamy ustnej (głównie Streptococcus mutans i Streptococcus sobrinus) wykorzystują dostarczane im cukry do budowy płytki i ścisłego jej połączenia ze szkliwem. W wyniku działania kwasów dochodzi do niszczenia tkanek twardych zęba. W przypadku zaawansowanej próchnicy również do uszkodzenia unerwionej i ukrwionej tkanki miękkiej, czyli miazgi. 

Pozostałe przyczyny rozwoju próchnicy to:

• zaniedbywanie wizyt u stomatologa;
• nieleczenie pierwszych objawów próchnicy, co powoduje rozprzestrzenianie się infekcji w jamie ustnej i powstanie zaawansowanego procesu próchnicowego;
• długi przeżuwanie i trzymanie jedzenia w buzi, które powoduje obniżenie pH w jamie ustnej;
• podjadanie pomiędzy posiłkami, co zaburza naturalny proces reminalizacji szkliwa z udziałem śliny i tworzy środowisko dla rozwoju bakterii;
• czynniki genetyczne, czyli m.in. większa podatność zębów na próchnicę i działanie bakterii próchnicowych.

Jakie są objawy próchnicy?

Początkowo rozwój choroby próchnicowej może przebiegać niezauważenie, dlatego tak ważna jest profilaktyka i regularne wizyty u dentysty. Pierwszy objaw to jasne plamki na szkliwie, które z czasem ciemnieją i rozprzestrzeniają się na coraz większą powierzchnię zęba, powodując ubytek w uzębieniu. W zębie powstaje więc dziura, przez która bakterie wnikają do głębszych struktur zęba. Pojawia się nadwrażliwość, a potem ból, który zmienia swój charakter – z ćmiącego na ostry oraz nieprzyjemny zapach z ust.

Próchnica to proces i wyróżnia się kilka jej etapów:

• białe plamki na uzębieniu;
• demineralizacja szkliwa;
• rozpadanie się zębiny (twardej tkanki zęba znajdującej się pod szkliwem);
• zaatakowanie miazgi zębowej;
• pojawienie się ropnia;
• strata zęba.

Profilaktyka i higiena jamy ustnej, czyli jak zapobiegać próchnicy zębów?

W przeciwdziałaniu próchnicy najważniejsza jest profilaktyka, czyli przede wszystkim prawidłowa, codzienna higiena jamy ustnej. Właściwe dbanie o zdrowe uzębienie polega na:

• regularnym myciu zębów ruchem wymiatającym przynajmniej 2 razy dziennie, a najlepiej po każdym posiłku;
• używaniu pasty do zębów z fluorem, którą zalecił stomatolog;
• dokładnym szczotkowaniu zębów i dziąseł przez minimum 2 minuty – bez omijania miejsc trudniej dostępnych;
• stosowanie irygatora do pozbycia się resztek pokarmów;
• oczyszczaniu przestrzeni międzyzębowych nicią dentystyczną oraz płukaniu jamy ustnej specjalnie przeznaczonymi do tego płukankami.

Ponadto w profilaktyce próchnicy należy ograniczyć wysokie spożycie cukru i zmienić nawyki żywieniowe. Warto czytać dokładnie etykiety produktów i sprawdzać, co i w jakiej ilości jest dodawane do pokarmów. Najlepiej też nie podjadać pomiędzy posiłkami, a jeśli już się to zdarzy, to od razu umyć zęby pastą z fluorem lub chociaż użyć płynu do płukania jamy ustnej, by nie pozwolić rozwijać się bakteriom w płytce nazębnej. 

Niezwykle ważne jest również systematyczne odwiedzanie gabinetu stomatologicznego. Dentysta dokładnie obejrzy uzębienie i zaleci odpowiednią pielęgnację jamy ustnej. Jeśli będzie to konieczne, stomatolog wykona zabieg higienizacji zębów, który ma działanie przeciwpróchnicze. W Happy Dental stosujemy protokół GBT, czyli składające się z 8 kroków minimalnie inwazyjne, wysoce skuteczne i bezbolesne działania, które polegają na usunięciu z zębów osadów powierzchniowych oraz kamienia i płytki nazębnej.

Z racji tej, że próchnica to problem, który dotyka zarówno dorosłych jak i dzieci, zachęcamy, by pierwsza wizyta malucha u stomatologa odbyła się jak najszybciej. Dzięki temu Twoja pociecha łatwiej oswoi się z nową sytuacją. Wyrobi w sobie również nawyk regularnego odwiedzania gabinetu stomatologicznego oraz dbania o zdrowie jamy ustnej. Tym samym nauczy się, jak zapobiec próchnicy oraz innym chorobom zębów i dziąseł.

Jakie są metody leczenia choroby próchnicowej?

Najlepsza metoda na walkę z próchnicą zębów polega na jej zapobieganiu. Ale co jeśli zaniedbaliśmy higienę jamy ustnej i pojawiły się pierwsze objawy próchnicy? Wtedy należy szybko działać i szukać pomocy w gabinecie stomatologicznym. 

W Happy Dental w trakcie badania nasi specjaliści posługują się zarówno tradycyjnymi narzędziami (np. lusterkiem stomatologicznym i dmóchawką), jak i nowoczesną kamerą wewnątrzustną. Dzięki temu wykrywają zmiany próchnicowe na wczesnym etapie, kiedy są tylko białymi plamkami na szkliwie lub gdy choroba rozwija się w głębi zęba. W czasie rozmowy z pacjentem lekarz ustala przyczyny i leczenie zmian.

W przypadku próchnicy powierzchniowej, gdy pojawiły się jasne przebarwienia, można zastosować zabieg reminalizacji szkliwa. Polega on na uzupełnieniu drobnych uszkodzeń w szkliwie jonami fluoru i wapnia. 

Jeśli w wyniku oddziaływania bakterii doszło do powstania większych ubytków, najczęściej konieczne jest wtedy mechaniczne usunięcie zmian z tkanek twardych zębów i wypełnienie ubytku. Dentysta za pośrednictwem specjalnych wierteł oczyszcza uszkodzone miejsce i zakłada tam szczelne wypełnienie, czyli plombę. W naszej klinice stosujemy plomby kompozytowe utwierdzane światłem, które są niezwykle skuteczne i cieszą się dużą popularnością wśród naszych pacjentów. 

Natomiast jeśli infekcja dotarła w głąb zęba i zaatakowała miazgę, wtedy przeprowadza się leczenie kanałowe, czyli endodontyczne. Leczenie kanałowe pozwala całkowicie usunąć próchnicę z zainfekowanych tkanek i uratować przed utartą zęba.

Niepokoi Cię stan Twoich zębów lub jamy ustnej Twojego dziecka? Nie zwlekaj ani minuty dłużej i umów się na wizytę w Happy Dental. Szczególnie jeśli od ostatniego spotkania ze stomatologiem minęło sporo czasu. Kliknij zakładkę KONTAKT i nie pozwól, żeby próchnica pozbawiła Ciebie lub Twoją pociechę zdrowego i pięknego uśmiechu!