Halitoza – co to jest za choroba? Przyczyny, leczenie nieświeżego oddechu

Nieświeży oddech, znany również jako halitoza, to dolegliwość, która potrafi znacząco wpływać na codzienne życie i relacje społeczne. Odczuwanie dyskomfortu podczas rozmowy, unikanie kontaktów towarzyskich, a nawet obniżony nastrój to tylko niektóre z efektów ubocznych tego problemu. Choć halitoza bywa postrzegana jedynie jako uciążliwość, jej przyczyny mogą być różnorodne, niekiedy sygnalizujące poważnie schorzenia. Sprawdź zatem, czym jest halitoza, co ją powoduje i jak można sobie z nią radzić.

Czego dowiesz się z tego artykułu?

• Czym jest halitoza?
• Główna przyczyna halitozy, czyli co może powodować nieświeży oddech
• Pozostałe przyczyny nieprzyjemnego zapachu z ust
• Halitoza – diagnostyka
• Jak wygląda leczenie halitozy?

Czym jest halitoza?

Halitoza to medyczny termin określający przewlekły problem nieświeżego, przykrego zapachu z ust, który może występować okresowo lub przez dłuższy czas. Nieprzyjemny oddech, znany również jako fetor ex ore, wynika z obecności lotnych związków chemicznych w wydychanym powietrzu, które uwalniają się podczas procesów metabolicznych w jamie ustnej i w układzie pokarmowym. Kiedy stężenie tych związków (szczególnie lotnych związków siarki) wzrasta, przekraczając normy, zmienia się zapach z ust.

Dla części pacjentów ich nieświeży oddech pozostaje niewyczuwalny, co określa się jako paradoks halitozy. Inni natomiast doskonale zdają sobie sprawę z problemu i odczuwają go na co dzień.

Halitoza ma więc nie tylko fizjologiczne, ale także społeczne i psychologiczne znaczenie. Osoby dotknięte tą chorobą często unikają kontaktów z innymi, co ma na przykład związek ze wstydem lub obawą przed odrzuceniem. A to negatywnie wpływa na ich relacje z ludźmi, nastrój oraz postrzeganie siebie.

Co więcej, problem nieprzyjemnego zapachu z ust dotyczy zarówno dorosłych, jak i dzieci (ma też te same przyczyny). I jest trzecim najczęstszym powodem wizyt u dentysty – zaraz po próchnicy zębów oraz paradontozie.

Główne przyczyny halitozy, czyli co może powodować nieświeży oddech

Przyczyny nieświeżego oddechu są różnorodne. Zdecydowana większość przypadków, bo aż 80-90%, leży w problemach stomatologicznych związanych z jamą ustną. 

Niedostateczna higiena powoduje gromadzenie się resztek pokarmowych oraz bakterii na zębach i dziąsłach. A to prowadzi do powstania płytki nazębnej i nalotu na tylnej grzbietowej części języka, czyli głównych źródeł halitozy. Ponadto próchnica, zapalenie dziąseł i choroby przyzębia (np. paradontoza) sprzyjają namnażaniu bakterii, które w procesie rozkładu uwalniają lotne związki siarki odpowiadające za przykry zapach. Dodatkowo suchość w jamie ustnej (kserostomia), wynikająca z niedostatecznego wydzielania śliny, zwiększa ryzyko halitozy, ponieważ ślina naturalnie usuwa drobnoustroje.

Zagrożenie dla świeżego oddechu stanowią również:

• próchnicze ubytki w zębach;
• martwe zęby bez leczenia kanałowego;
• pozostawione korzenie zębowe;
• owrzodzenia oraz ropne przetoki w jamie ustnej;
• zapalenia ślinianek czy kamica ślinianek, która obniża produkcję śliny;
• nieodpowiednia higiena uzupełnień protetycznych, jak mosty czy protezy.

Pozostałe przyczyny nieprzyjemnego zapachu z ust

Halitoza może mieć także źródło poza jamą ustną.

• Przyczyny laryngologiczne
  Przewlekłe zapalenie migdałków, angina ropna, zapalenie zatok, infekcje oraz stany zapalne w gardle i nosie.
• Problemy gastrologiczne
  Refluks żołądkowo-przełykowy powodujący cofanie się treści żołądkowej do przełyku, zakażenie bakterią Helicobacter pylori, zapalenie błony śluzowej żołądka, uchyłki przełyku czy inne choroby zapalne przewodu pokarmowego.
• Choroby ogólnoustrojowe
  Cukrzyca, niewydolność wątroby, choroby układu oddechowego, nerek (np. mocznica), zaburzenia metaboliczne (takie jak hipermetioninemia), choroby nowotworowe i psychiatryczne.
• Zmiany hormonalne
  Dotyczy to szczególnie u kobiet w okresie okołomenopauzalnym czy podczas menstruacji.
• Sposób odżywiania
  Jedzenie niektórych pokarmów (np. czosnku, cebuli), głodzenie się oraz nieodpowiedni dieta, zwłaszcza uboga w błonnik lub bogata w cukry proste.
• Styl życia
  Stosowanie używek – nadmierne spożywanie alkoholu czy palenie papierosów, a także długotrwały stres oraz problemy psychiczne.

Halitoza – diagnostyka

Aby skutecznie rozwiązać problem halitozy, konieczna jest trafna diagnostyka i ustalenia przyczyny nieprzyjemnego zapachu z ust. Należy więc zacząć od wizyty u dentysty, który przeprowadzi szczegółowy wywiad stomatologiczny i badanie jamy ustnej. Czasem konieczne są dodatkowe specjalistyczne testy takie jak:

• badania organoleptyczne, m.in. polegające na ocenie zapachu wydychanego powietrza przez stomatologa;
• pomiar stężenia lotnych związków siarki za pomocą specjalnego urządzenia, np. halimetru;
• badania mikrobiologiczne pozwalające zidentyfikować obecność bakterii odpowiedzialnych za halitozę oraz testy ze śliny.

Jak wygląda leczenie halitozy?

Najważniejszym krokiem w leczeniu halitozy jest regularne i dokładne dbanie o higienę jamy ustnej. Zaniechanie codziennego oczyszczania zębów, języka oraz przestrzeni międzyzębowych prowadzi do gromadzenia się płytki nazębnej. A ona staje się idealnym środowiskiem do rozwoju bakterii, które produkują lotne związki siarki.

Jak więc ustrzec się przed brzydkim zapachem z ust?

• Systematycznie i prawidłowo myj zęby odpowiednimi pastami do zębów minimum 2 razy dziennie (a najlepiej po każdym posiłku), nie zapominając o szczotkowaniu języka, szczególnie jego tylnej części.
• Oczyszczaj przestrzenie międzyzębowe nicią dentystyczną lub specjalnymi szczoteczkami.
• Stosuj antybakteryjne płukanki do jamy ustnej zawierającej np. chlorheksydynę czy olejki eteryczne;
• Raz, dwa razy w roku (lub częściej, jeśli jest taka potrzeba) umów się na profesjonalny zabieg higienizacji zębów, który pozwala usunąć płytkę i kamień nazębny oraz inne naloty.
• Zadbaj o wartościową dietę. Unikaj produktów powodujących nieprzyjemny zapach i pij dużo wody, która wspomaga produkcję śliny.
• Zmienić swoje nawyki. Ogranicz, a najlepiej zrezygnuj z palenia papierosów, picia alkoholu, a także kawy w dużych ilościach.

Pamiętaj również o regularnych odwiedzaniu stomatologa co 6 miesięcy, a nie tylko wtedy, kiedy pojawia się bolesna czy nieprzyjemna dolegliwość. W ramach takiej kontrolnej wizyty dentysta oceni stan jamy ustnej, zidentyfikuje problemy w jej obrębie, nawet te niewidoczne gołym okiem, a następnie wskaże dalsze metody postępowania. Jeśli natomiast lekarz stwierdzi ubytki próchnicowe, martwe zęby, stany zapalne dziąseł czy paradontozę, trzeba jak najszybciej podjąć leczenie, by wyeliminować źródła halitozy i innych problemów zdrowotnych. Ich wczesne wykrycie zdecydowanie przyspieszy proces zdrowienia.

Kiedy jednak nieświeży zapach z ust nie ustępuje, nawet po wdrożeniu właściwej higieny jamy ustnej i wskazanych zabiegach stomatologicznych, należy skonsultować się z lekarzem rodzinnym lub innym specjalistą. Gastroenterologiem, laryngologiem czy endokrynologiem. To pozwoli ustalić przyczynę problemu, wprowadzić skuteczne leczenie i pozbyć nieprzyjemnego zapachu z ust.

Halitoza – podsumowanie

Jeśli więc na co dzień towarzyszy Ci nieświeży oddech, który wciąż się utrzymuje, nie lekceważ go i nie zmagaj się z nim samodzielnie. W naszej klinice dentystycznej pomożemy Ci pozbyć się uciążliwego zapachu z ust, a także przywrócimy zdrowie Twoim zębom i dziąsłom. Jeśli zaś zajdzie taka potrzeba, pokierujemy Cię, co masz dalej robić, gdzie się udać, by znaleźć przyczynę dolegliwości i zadbać o stan swojego organizmu.Dlatego nie pozwól, by halitoza wpływała na Twoje samopoczucie i codzienne funkcjonowanie. Umów się na wizytę i ciesz się świeżym oddechem oraz zdrowym uśmiechem. Z Happy Dental to prostsze, niż myślisz!